#50jaarPRO – 1976: het bureau begint
2026 wordt een bijzonder jaar voor atelier PRO – want in augustus is het precies 50 jaar geleden dat ons bureau werd opgericht!
Daarom kijken we dit jaar niet alleen vooruit, maar ook terug. En bij een terugblik is er eigenlijk maar één logische plek om te beginnen: bij het begin.
In augustus 1976 richtte Sjoerd Schamhart als nestor samen met 3 jonge architecten, Hans van Beek, Cees Nieuwenkamp en Ernst Verheij, architectenbureau atelier PRO op naast zijn eigen bureau. De naam was een afkorting voor Plan en Ruimtelijke Ontwikkeling, en drukte uit waar het nieuwe bureau voor stond: niet alleen voor een goed gebouw maar ook voor een gebouw dat reageert op de plek.
Daarbij werd er bewust gekozen voor een naam die niet verbonden was aan de oprichters, omdat PRO ook toen al – net als nu - van mening was dat niet alleen de architecten, maar iedereen binnen het bureau in belangrijke mate bijdraagt aan de kwaliteit. Na een paar jaar was atelier PRO zo groot geworden dat Sjoerd Schamhart het bureau kon verlaten om het roer door te geven.
PRO zette zich af tegen de toentertijd gangbare principes in de stedenbouw en architectuur, waarin standaardisering een grote rol speelde en de context juist een geringe.
‘Een gebouw moet geen aanslag betekenen op, maar een bijdrage leveren aan het stedelijke landschap,' was één van de uitgangspunten van PRO. En ook: 'bij woningbouw moet niet gestreefd worden naar herhaling van de ideale woning, maar naar een maximale diversiteit van het woningaanbod'.
Het woningbouwproject Couperusduin, aan de Burgemeester Patijnlaan in Den Haag, kan gezien worden als startpunt voor het nieuwe bureau. Dit project uit 1975 is door Sjoerd Schamhart onder eigen bureaunaam ontworpen, maar markeert de voortgang van de vruchtbare samenwerking tussen hem en Hans van Beek.
Het project vertegenwoordigt alles waar PRO voor staat: het is grootschalig, toch ook fijnschalig, past zich qua vorm en vormgeving aan de duinachtige omgeving en kent een grote variatie woningtypes en gevels. Oftewel: diversiteit binnen de context, een van de uitgangspunten van het nieuwe bureau!
